Ερμηνεία Ενδείξεων στις Ετικέτες Τροφίμων

 

Η «αποκωδικοποίηση» των ετικετών σε κάθε προϊόν!

 

Μαθαίνουμε να «αποκωδικοποιούμε» τις ετικέτες των προϊόντων, σημαίνει μαθαίνουμε να επιλέγουμε τα σωστά για εμάς προϊόντα.

Το τμήμα Ποιοτικού Ελέγχου της ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΙΚΗΣ συνέλεξε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε για να είστε πραγματικά ενημερωμένοι καταναλωτές και να γνωρίζετε κάθε φορά ακριβώς τι αγοράζετε.

1151070486dq46nY woman looking at label dreamstime

 

  

1)ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΠΩΛΗΣΗΣ

Πρόκειται για μια σύντομη περιγραφή του προϊόντος, ώστε ο καταναλωτής να αντιλαμβάνεται τη φύση του προϊόντος. Ο τρόπος αναγραφής και το περιεχόμενο της καθορίζονται σαφώς σε σχετικές νομοθετικές διατάξεις.

 

2)ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ

 Η εμπορική ονομασία (brandname) είναι η ονομασία με την οποία γίνεται γνωστό το προϊον. Δεν είναι απαραίτητο να περιγράφει ή να σχετίζεται άμεσα με τη φύση του προϊόντος. Αποτελεί δηλαδή ονομασία αντίστοιχη με το ονοματεπώνυμο ή το ψευδώνυμο των ανθρώπων.

 

 3)ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

            Οι καταναλωτές θέλουν να γνωρίζουν από τι αποτελούνται τα τρόφιμα που καταναλώνουν. Στην Ευρώπη, σχεδόν όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα πρέπει να φέρουν ετικέτα αναγραφής συστατικών.

Ως «συστατικό» θεωρείται  κάθε ουσία - περιλαμβανομένων και των προσθέτων - που χρησιμοποιείται στην παραγωγή ή την παρασκευή ενός τροφίμου και συνεχίζει να υπάρχει έστω και σε τροποποιημένη μορφή. Τα συστατικά αναγράφονται σε φθίνουσα σειρά περιεκτικότητας κατά τη στιγμή της χρησιμοποιησής τους για την παρασκευή του τροφίμου. Η αναγραφή των συστατικών δεν είναι απαραίτητη σε απλά τρόφιμα.

                        Τα πρόσθετα αναγράφονται μαζί με τα συστατικά.

Σε περίπτωση που κάποιο τρόφιμο περιέχει ή είναι ενδεχόμενο να περιέχει έστω και ίχνη ουσιών που προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις, τότε γίνεται σαφώς η αναφορά σε αυτές.

 

Εδώ θα βρείτε αναλυτικό κατάλογο των Πρόσθετων Υλών Τροφίμων που επιτρέπεται η χρήση τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.*

   

*EΦΕΤ (Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων), http://www.efet.gr/images/efet_res/docs/library/table_additives_internet.pdf

   

4)ΔΙΑΘΡΕΠΤΙΚΗ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ

Το σύνολο των στοιχείων σχετικά με τα θρεπτικά συστατικά του τροφίμου καλείται διαθρεπτική επισήμανση. Οι πληροφορίες που παρέχονται  σχετικά με τα διαθρεπτικά στοιχεία του τροφίμου πρέπει να εμφανίζονται σε ένα μέρος υπό μορφή πίνακα με τους αριθμούς σε κάθετη ευθυγράμμιση, αν το επιτρέπει ο χώρος.

Οι πληροφορίες εκφράζονται ανα 100g ή 100ml. Επιπλέον, οι πληροφορίες αυτές μπορεί να αναγράφονται ανά μερίδα.

Οι πληροφορίες εκφράζονται ακόμα σε ποσοστά επί τοις εκατό της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης (ΣΗΠ).

 

Ενέργεια

Το σώμα αποτελεί μια μηχανή για τη λειτουργία της οποίας χρειάζεται καύσιμο. Το καύσιμο αυτό είναι η τροφή που  προσλαμβάνεται απο τον ανθρώπινο οργανισμό. Η τροφή που λαμβάνουμε παρέχει στον οργανισμό τα δομικά στοιχεία τα οποία καίει και αντλεί έτσι την απαραίτητη ενέργεια.

Οι ουσίες που απαιτούνται για την αναπλήρωση των δομικών στοιχείων του οργανισμού μπορούν να ταξινομηθούν σε 3 κατηγορίες: πρωτεϊνες, υδατάνθρακες, λιπίδια. Οι κατηγορίες αυτές είναι άκρως απαραίτητες γιατί παρέχουν τα δομικά στοιχεία και την ενέργεια στον οργανισμό για όλες τις λειτουργίες.

Η μονάδα μέτρησης της ενέργειας στα τρόφιμα είναι η θερμίδα.

Για να διατηρήσουμε το ισοζύγιο ενέργειας, θα πρέπει η ενέργεια που προσφέρουμε στο σώμα μας να είναι ίση με την ενέργεια που χρησιμοποιούμε. Όσο περισσότερο δραστήριος είναι κάποιος, τόσο περισσότερη ενέργεια καίει το σώμα του. Ενώ η περίσσεια της προσλαμβανόμενης ενέργειας αποθηκεύεται ως λίπος σε διάφορα μέρη του σώματος.

 

Πρωτεϊνες

Είναι απαραίτητα συστατικά της διατροφής μας. Έιναι μακρομόρια των οποίων δομική μονάδα αποτελούν τα αμινοξέα.Ο συνδυασμός λοιπόν των αμινοξέων δημιουργεί την πρωτεϊνη. Από τα 20 αμινοξέα που υπάρχουν ο ανθρώπινος οργανισμός παράγει μόνο τα 12. Τα υπόλοιπα 8 αμινοξέα χαρακτηρίζονται ως «απαραίτητα αμινοξέα» γιατί η πρόσληψή τους γίνεται αποκλειστικά απο την τροφή.

Εκείνο που ενδιαφέρει τον άνθρωπο σχετικά με τη διατροφή του, δεν είναι η ίδια η πρωτεϊνη που θα καταναλώσει αλλά τα αμινοξέα απο τα οποία αποτελειται αυτή, γιατί πριν περάσει απο το έντερο στο εσωτερικό περιβάλλον του σώματος, θα πρέπει να διασπαστεί στα αμινοξέα, τα οποία στη συνέχεια θα χρησιμοποιειθούν για τη δομή των δικών μας πρωτεινών.

Πηγή πρωτεϊνών αποτελούν το κρέας, το γάλα, το αυγό κ.ά.

 

Υδατάνθρακες

Αποτελούν ομάδα οργανικών ενώσεων που αρχίζουν απο απλά σάκχαρα (π.χ. γλυκόζη) και φτάνουν μέχρι σύνθετα μόρια που λέγονται πολυσακχαρίτες. Σε οποιαδήποτε μορφή και αν λαμβάνονται οι υδατάνθρακες για να περάσουν απο το έντερο στο αίμα και να χρησιμοποιηθούν απο τον οργανισμό, με τη διαδικασία της πέψης θα μετατραπούν σε γλυκόζη. Οι υδατάνθρακες είναι το καύσιμο που προτιμά ο οργανισμός καλύτερα. Συνήθως προέρχονται απο φυτικές τροφές (σιτηρά, δημητριακά, όσπρια).Το γάλα επίσης περιέχει τη λακτόζη η οποία αποτελεί τον πρώτο υδανάνθρακα που καταναλώνει το βρέφος!

   

Λίπη

Το λίπος περιέχει λιποδιαλυτές βιταμίνες και απαραίτητα λιπαρά οξέα. Προσδίδει γευστικότητα στις τροφές, αποτελεί συμπυκνωμένη μορφή ενέργειας, αλλά και βασικό συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών που περιβάλλουν τα κύτταρα μας.

Τα λιπαρά ανάλογα με την προέλευση τους διακρίνονται σε ζωικά και φυτικά. Τα λιπαρά διακρίνονται σε:

 

Μονοακόρεστα λιπαρά, που συναντώνται σε ορισμένες τροφές, όπως το ελαιόλαδο, τα σπορέλαια, το αβοκάντο, το σουσάμι, το ταχίνι, τα αμύγδαλα και τα καρύδια. Είναι ενταγμένα σε μια ισορροπημένη διατροφή γιατί όχι μόνο δεν προκαλόυν πρόβλημα στην υγεία αλλά προστατεύουν κιόλας από την εμφάνιση διαφόρων νοσημάτων.

 

Πολυακόρεστα λιπαρά αποτελούν καλής ποιότητας λιπαρά. Στα πολυακόρεστα ανήκουν τα ω-3 και ω-6, τα οποία είναι άκρως απαραίτητα γιατί ο οργανισμός μας δεν μπορεί να τα συνθέσει από μόνος του.

Τα ω-3 περιέχονται σε ορισμένους ξηρους καρπούς, στο λιναρόσπορο, στα λιπαρά ψάρια (π.χ. σολομός, σαρδέλες, γαύρος, σκουμπρί).

Τα ω-6 περιέχονται κυρίως σε μαργαρίνες και φυτικά σπορέλαια. Συμβάλλουν στην καλή ανάπτυξη της λειτουργίας του εγκεφάλου, την αποτελεσματικότητα του ανοσοποιητικού, στο σχηματισμό των οργάνων που σχετίζονται με την αναπαραγωγική διαδικασία.

 

Κορεσμένα λιπαρά, θεωρούνται τα «κακά» λιπαρά γιατί σχετίζονται με καρδιαγγειακά νοσήματα. Η αυξημένη κατανάλωση τους οδηγεί σε αύξηση της ολικής και της «κακής» χοληστερίνης, αύξηση της αρτηριοσκλήρυνσης, της υπέρτασης και των εγκεφαλικών επεισοδίων. Πηγές κορεσμένων λιπαρών αποτελούν τα ζωικά λίπη, όπως τα πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα, λίπος κρέατος, αυγό, κρέμα γάλακτος, βούτυρο.

 

Trans λιπαρά αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία λιπαρών. Στην ουσία αποτελούν υποπροϊον της θερμικής επεξεργασίας των πολυακόρεστων λιπαρών. Είναι επιβλαβή λιπαρά αφού οδηγούν όχι μόνο στην αύξηση της ολικής και της «κακής» χοληστερίνης, αλλά και στη μείωση της «καλής». Ενοχοποιούνται σήμερα για προβλήματα που αφορούν την καρδιά και τα αγγεία.Πηγές αυτών αποτελούν τα πατατάκια , τα γαριδάκια, τα μπισκότα, οι τηγανιτές πατάτες, τα τηγανιτά λαχανικά κ.ά.

 

Εδώδιμες- Φυτικές ίνες

Αποτελούν το βρώσιμο τμήμα των φυτικών προϊόντων. Είναι άπεπτες και δυσαπορρόφητες στο λεπτό έντερο και περνούν ανέπαφες στο παχύ αφού υπόκεινται σε ζύμωση.

Χαρακτηρίζονται απο τις ευεργετικές επιδράσεις τους στην υγεία, συμβάλλοντας στην πρόληψη της δυσκοιλιότητας, βοηθώντας  στον καλύτερο έλεγχο του σακχάρου, μειόνοντας την χοληστερόλη. Πηγές φυτικών ινών αποτελούν τα φρούτα και λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, ξηροί καρποί.

 

Νάτριο

 Το νάτριο εμπεριέχεται στο επιτραπέζιο αλάτι, στα επεξεργασμένα τρόφιμα και με τη μορφή αλατιού ή ενώσεων νατρίου, σε ορισμένα τρόφιμα. Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού βλάπτει γιατί προκαλεί υπερβολική συσσώρευση υγρών στον οργανισμό οδηγώντας σε υψηλή πίεση, καρδιακά και νεφρικά προβλήματα.

 

5)ΚΑΘΑΡΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑ

 Η αναγραφή της καθαρής ποσότητας είναι υποχρεωτική στα τρόφιμα. Η καθαρή ποσότητα των προσυσκευασμένων τροφίμων εκφράζεται σε μονάδες όγκου (ml,L) και σε μονάδες μάζας (g, kg) για τα υπόλοιπα.

Το σήμα e, το οποίο συνοδεύει συνήθως την αναγραφόμενη ποσότητα ερμηνεύει τη μέση τιμή για το βάρος ή τον όγκο δεδομένου ότι οι μηχανές πλήρωσης παρουσιάζουν συχνά αποκλίσεις.

 

6)ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ

Ο χρόνος ζωής των προϊόντων αποτελεί υποχρεωτικό πεδίο επισήμανσης. Η χρονολογία ελάχιστης διατηρησιμότητας τροφίμων είναι η χρονολογία μέχρι την οποία το τρόφιμο αυτό διατηρεί τις ιδιαίτερες ιδιότητες του και είναι ασφαλής η χρήση του σε ενδεδειγμένες συνθήκες συντήρησης.

Για τρόφιμα που συντηρούνται λιγότερο απο 3 μήνες αρκεί η αναγραφή της ημέρας και του μήνα (π.χ. γιαούρτι).

Τα ευαλλοίωτα απο μικροβιολογική άποψη τρόφιμα, η κατανάλωση των οποίων ενδέχεται να αποτελεί άμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, η χρονολογία ελάχιστης διατηρησιμότητας αντικαθίσταται απο την «ημερομηνία λήξης» (Hμερομηνία λήξεως: 12/12/2012).

H «ανάλωση κατα προτίμηση πριν απο το τέλος» χρησιμοποιείται κυρίως σε τρόφιμα που μπορούν να διατηρηθούν περισσότερο καιρό (κονσέρβες, μπαχαρικά κ.α.) και τα οποία μετά την παρέλευση της αναγραφόμενης ημερομηνίας μπορεί να υποβαθμιστούν ποιοτικά, αλλά συνήθως δεν είναι επικίνδυνα για την υγεία (Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από το τέλος: 12/2012).

 

7)ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ

Η κατανάλωση των τροφίμων πριν την αναγραφόμενη ημερομηνία λήξης απο μόνη της δεν εξασφαλίζει την ασφάλεια των καταναλωτών καθώς οι μη κατάλληλες συνθήκες συντήρησης του μπορούν να το καταστήσουν επικίνδυνο πριν από την προτεινόμενη ημερομηνία. Για το λόγο αυτό αναγράφονται οδηγίες για την ασφαλή συντήρησή των προϊόντων π.χ. διατηρείται σε 2-4 0C ή διατηρείται σε δροσερό και ξηρό μέρος. Μετά το άνοιγμά του φυλάσσεται στο ψυγείο για 2-3 ημέρες.

 

Οι οδηγίες χρήσης αναγράφονται στη συσκευασία του τροφίμου, όταν η παράλειψή του δεν επιτρέπει τη σωστή χρήση του τροφίμου π.χ. Για το κρέας: χρειάζεται ψήσιμο πριν την κατανάλωσή του ή να μην καταναλώνεται απο βρέφη.

 

8)ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΡΑΓΩΓΟ- ΔΙΑΚΙΝΗΤΗ ΤΟΥ ΤΡΟΦΙΜΟΥ

Στην επισήμανση των τροφίμων πρέπει να να γράφεται η επωνυμία και τα στοιχεία επικοινωνίας του παρασκευαστή ή του συσκευαστή ή ενός πωλητή εγκεκριμένου σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

9)ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Η΄ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

Ο τόπος παραγωγής ή προέλευσης αναγράφεται υποχρεωτικά στις περιπτώσεις που η παράλειψή του μπορεί να οδηγήσει σε πλάνη. Η ένδειξη του τόπου προέλευσης είναι επίσης υποχρεωτική για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων όπως το κρέας, τα φρούτα και λαχανικά καθώς και για τρόφιμα που περιέχουν ένα συγκεκριμένο τοπωνύμιο π.χ. χαλβάς Φαρσάλων

   

10)ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΡΤΙΔΑΣ 

Η ένδειξη αυτή είναι πολύ σημαντική, αναγνωρίζοντας την σπουδαιότητα της ιχνηλασιμότητας στη πρόληψη διατροφικών σκανδάλων και στην ασφάλεια των τροφίμων για τον καταναλωτή. Συνήθως είναι ενας δυσνόητος κωδικός για τον καταναλωτή π.χ. LT387A.

  

Πηγές:

1)Ελληνικό Ίδρυμα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

2)Κώδικας Τροφίμων και Ποτών

 

ΠΩΣ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ ΜΙΑ ΕΤΙΚΕΤΑ;

diavasma-etiketas fx